काठमाडौ, आश्विन २
नेपालको ताप्लेजुङ र भारतको सिक्किम सीमाक्षेत्रमा केन्द्रविन्दु भई आइतबार ६ दशमलव ९ रेक्टरस्केलको भूकम्प गएको छ । भूकम्पले नेपालमा ५ जनाको मृत्यु हुनुका साथै ६० जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन् । भारतमा ११ जनाको मृत्यु भएको छ भने सयभन्दा बढी घाइते भएका छन् । बेलुकी ६ बजेर २५ मिनेटमा डेढ मिनेटसम्म गएको भूकम्पको असर नेपालभर परेको छ ।
शक्तिशाली भूकम्पका कारण राजधानीको लैनचौरस्थित बेलायती दूतावासको पर्खाल भत्किँदा त्यसले चेपिएर तीन जनाको मृत्यु भएको छ । धरानमा घर भत्किँदा पुरिएर दुई जनाको ज्यान गएको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ । प्रहरीका अनुसार दूतावासको पर्खाल भत्कँदा गाडीमा सवार ३६ वषर्ीय साजन श्रेष्ठ र उनकी आठ वषर्ीया छोरी अनिशाको ज्यान गएको हो । पर्खाल भत्किएपछि बा ६च ६४० नम्बरको कारमा रहेका बाबुछोरीको च्यापिएर ज्यान गएको केन्द्रीय प्रहरी प्रवक्ता डीआईजी विनोद सिंहले बताए । यस्तै बा १० प ४७१८ नम्बरको मोटरसाइकलमा रहेका सिन्धुलीका वीरबहादुर माझीको समेत ज्यान गएको छ । उनीहरू तीनै जनाको मनमोहन अस्पतालमा उपचारका क्रममा मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ । बेहोस भई अस्पताल आएका थप चार जनाको उपचार भइरहेको छ ।आइतबार बेलुकी बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकपछि परराष्ट्रमन्त्री तथा प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले समवेदना व्यक्त गर्दै प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार तथा खोजी कार्य तत्काल अघि बढाउन सुरक्षा निकायलाई परिचालन गर्न निर्देशन दिएका छन् ।
काठमाडौंको स्युचाटारमा चारवटा घर भत्किएका छन् । साँखुमा दुई घर भत्किएको प्रहरीले जनाएको छ । भक्तपुरमा १३ घर भत्किएका र चार जना घाइते भएका प्रहरी प्रमुख नारायणसिंह खड्काले बताए । यस्तै लोकन्थलीमा मोटरसाइकल सवार स्याङ्जाका सागर भट्टराई भूकम्पका कारण दुर्घटनामा परी घाइते भएका छन् । भागदौडमा परेर धेरै घाइते भएकाहरूको पाटन, अलका, वीर र त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ । केन्द्रीय कारागारको पर्खाल चर्किएको छ । राष्ट्रिय भूकम्प मापन केन्द्रका प्रमुख सोमनाथ सापकोटाले भूकम्पको ठूलो धक्कापछि पनि १४ वटा स-साना भूकम्प -थाहा पाउन नसकिने किसिमका) गइसकेकाले फेरि दोहोरिने सम्भावना नरहेको प्रस्ट्याए । '६ दशमलव ८ रेक्टरस्केलपछि पनि १४ वटा स-साना भूकम्प गएकाले अब खतरा छैन,' उनले कान्तिपुरसित भने, 'साना भूकम्प नगएको भए त्रास कायमै हुन्थ्यो ।' अमेरिकी जियोलोजिकल सर्भेले भने ६ दशमलव ९ रेक्टर स्केल मापन गरिएको जनाएको छ । पुल्चोक इन्जिनियरिङ क्याम्पसका उपप्राध्यापक तथा भूकम्पविद् डा.जिस्नु सुवेदीले आइतबार बेलुकी गएको भूकम्प साढे २० किलोमिटर गहिराइमा विस्फोटन भएको बताए । उनका अनुसार, केन्द्रविन्दुमा जति कम गहिराइमा भूकम्पको विस्फोटन हुन्छ त्यति बढी खतरा हुन्छ । पूर्वी क्षेत्रमा बढी क्षति हुन सक्ने उनले औंल्याए । आइतबार गएको भूकम्प १९९० पछिको ठूलो हो । २०४५ को भदौ ५ मा ६ दशमलव ६ रेक्टरस्केल क्षमताको भूकम्प गएको थियो ।
१९९० को माघ २ मा ८ दशमलव ४ रेक्टरस्केल क्षमताको भूकम्प गएको थियो ।जानकारहरूका अनुसार विश्वका एक सय ९८ मुलुकमध्ये भूकम्पीय विपतको जोखिमका दृष्टिले नेपाल ११ औं स्थानमा पर्छ । १९९० को माघ २ मा ८ दशमलव ४ रिक्टरस्केल क्षमताको भूकम्प जाँदा ३ हजार ८ सय ५० पुरुष र ४ हजार ६ सय ६९ महिला गरी ८ हजार ५ सय १९ जनाको ज्यान गएको थियो भने घर, विद्यालय, देवालय र पाटी पौवा तथा सार्वजनिक भवन गरी झन्डै दुई लाख सात हजार सात सय ४० संरचना भत्किएको थियो ।२०४५ सालको भदौ ५ गते बिहान ४ बजे उदयपुर जिल्लामा केन्द्रविन्दु भएर गएको ६ दशमलव ६ रेक्टरस्केल क्षमताको भूकम्पले निकै ठूलो क्षति पुगेको थियो । त्यतिबेला ७ सय २१ जनाको मृत्यु भएको थियो भने ६५ हजारभन्दा बढी संरचना ध्वस्त भएका थिए । २०२३ र २०३७ सालमा सुदूरपश्चिमका दार्चुला, बैतडी र बझाङ जिल्लामा गएको भूकम्पमा करिब एक सय २० जनाको ज्यान गएको थियो ।
स्रोत: ईकान्तिपुर डट कम
Comments